{"id":522,"date":"2019-01-30T23:27:17","date_gmt":"2019-01-30T23:27:17","guid":{"rendered":"https:\/\/tywitaftogether.gpwales.com\/?page_id=522"},"modified":"2022-06-10T09:58:14","modified_gmt":"2022-06-10T09:58:14","slug":"primary-care-mental-health","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tywitaftogether.gpwales.com\/cy\/primary-care-mental-health\/","title":{"rendered":"Y T\u00eem Iechyd Meddwl Gofal Sylfaenol"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\tWellbeing Walks<\/span>\n\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\tCommunity Mental Health Support <\/span>\n\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\tWell Being Support At Home<\/span>\n\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Y T\u00eem Iechyd Meddwl Gofal Sylfaenol<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"Team\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Model T\u00eem y Clinig Cof<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Mae pedwar clinig cof yn y bwrdd iechyd sy'n cynnwys nyrsys ac ymarferwyr meddygol clinig cof.\u00a0<\/span><\/p>

Caiff pob gwasanaeth hyn a hyn o gymorth gweinyddol a mynediad at y gwasanaethau seicoleg a therapi galwedigaethol at ddibenion asesu a llunio datganiadau. Os bydd angen asesiadau pellach (e.e. mewn achosion annodweddiadol), gall fod gofyn atgyfeirio'r claf at wasanaethau y tu hwnt i'r model presennol.<\/span><\/p>


<\/span>Mae t\u00eem craidd y clinig cof ar gael yn ystod yr oriau gwaith o ddydd Llun i ddydd Gwener.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Pwy sy\u2019n cael Atgyfeirio at y Gwasanaeth Clinig Cof?<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Gall eich meddyg teulu, niwrolegydd neu feddyg arall eich atgyfeirio (unwaith y byddwch wedi cael asesiad a bod cyflyrau niwrolegol wedi cael eu diystyru) .<\/span><\/p>


<\/span>Gallai gwasanaethau neu broffesiynau eraill fod am atgyfeirio cleifion at y gwasanaeth clinig cof. Gallai'r rhain gynnwys y t\u00eem iechyd meddwl cymunedol, ysbyty ac\u00edwt neu d\u00eem bregusrwydd a gallant wneud hynny trwy ddwyn eu pryderon i sylw meddyg teulu\u2019r unigolyn. Gallant ofyn hefyd i'r meddyg teulu atgyfeirio'r claf at y clinig cof (gan atodi eu llythyr ynghylch eu pryderon os bydd hynny'n briodol), ynghyd \u00e2'r 'wybodaeth atgyfeirio' briodol, a ddisgrifir isod.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Meini Prawf Atgyfeirio at D\u00eem y Clinig Cof: <\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Unigolion o bob oedran yr amheuir bod dementia arnynt, na ellir ei briodoli i gyflwr niwrolegol neu gyflwr iechyd meddwl hysbys neu i ddiagnosis blaenorol o'r cyfryw gyflwr (gweler y meini prawf eithrio isod)<\/span><\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Gwybodaeth Atgyfeirio<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Bydd penderfyniadau i dderbyn neu wrthod atgyfeiriad yn cael eu gwneud gan benderfynwyr clinigol uwch wrth i atgyfeiriadau gyrraedd swyddfa'r t\u00eem trwy\u2019r post. (Ni chaiff atgyfeiriadau electronig ac atgyfeiriadau dros y ff\u00f4n eu derbyn yn y swyddfa ar hyn o bryd).<\/span><\/p>

\u00a0Os bydd ansicrwydd ynghylch priodoldeb atgyfeiriad, ymgynghorir \u00e2 phenderfynwr clinigol uwch arall. Yn ystod y broses hon dylai'r wybodaeth sylfaenol ganlynol fod ar gael, naill ai trwy\u2019r atgyfeiriad gan y meddyg teulu neu'r partner gofal.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0Ni dderbynnir atgyfeiriadau heb yr wybodaeth ganlynol:<\/span><\/p>


<\/span>Manylion personol y claf (enw, cyfeiriad, dyddiad geni)<\/span><\/p>

Disgrifiad byr o'r anawsterau (gan gynnwys caniat\u00e2d i atgyfeirio)<\/span><\/p>

Hanes meddygol\u00a0 \u00a0<\/span>\u00a0iechyd corfforol ac iechyd meddwl, manylion archwiliadau meddygol yn y gorffennol ac archwiliadau sy'n parhau.<\/span><\/p>

Meddyginiaeth gyfredol<\/span><\/p>

Canlyniadau profion: hematoleg arferol; profion biocemeg (electrolytau, calsiwm, glwcos a gweithrediad yr arennau a'r afu); profion gweithrediad y thyroid; lefelau Fitamin B12 a ffolad serwm; electrocardiograff a phrawf wrin canol llif os yw deliriwm yn bosibilrwydd<\/span><\/p>

Unrhyw gysylltiad \u00e2 gwasanaeth arall (yn awr neu yn y gorffennol)<\/span><\/p>

Unrhyw risgiau posibl sy'n bresennol (e.e. diffyg mewnwelediad\/gallu i gydsynio)<\/span><\/p>

Gwybodaeth am y 'gofalwr' penodol neu\u2019r perthynas agosaf (os bydd hynny'n briodol)<\/span><\/p>

Gwybodaeth am yr<\/span>archwiliad corfforol a wnaed (os gwnaed un)<\/span><\/p>

Niwroddelweddu (tomograffeg gyfrifiadurol, delweddu atseiniol magnetig neu fath arall) defnyddiwch y templed 'sgrinio dementia' i ofyn am sgan. <\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Meini Prawf Eithrio<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Er mwyn hwyluso asesiad sylfaenol ffurfiol a manwl gywir, dylai unigolion sydd ag anhwylder sy'n effeithio ar dymer, gorbryder neu anhwylder seiciatrig difrifol neu gymedrol hysbys gael eu hatgyfeirio yn gyntaf at y T\u00eem Iechyd Meddwl Cymunedol a fydd yn eu hasesu ac yn eu trin (os bydd hynny'n briodol). Dylid gwneud hynny gyda golwg ar atgyfeirio'r unigolion yn \u00f4l at y clinig cof, unwaith y bydd eu tymer yn 'sefydlog' ac y penderfynwyd nad yw eu hiechyd meddwl yn achosi eu hanawsterau cofio.<\/span><\/p>

Unigolion \u00e2 chyflyrau iechyd corfforol (e.e. canser, anhwylderau metabolig): dylid ymchwilio i newid gwybyddiaeth a gysylltir dros dro \u00e2 newidiadau o ran iechyd corfforol neu \u00e2 chyflwyno meddyginiaeth y gwyddys ei bod yn newid gweithrediad gwybyddol a dylid diystyru cysylltiadau achosol cyn derbyn yr atgyfeiriad.\u00a0<\/span><\/p>

Dylai cleifion sydd \u00e2 phroblemau sylweddol hysbys o ran camddefnyddio alcohol neu gamddefnyddio sylweddau gael eu hatgyfeirio at y gwasanaeth priodol cyn cysylltu \u00e2'r clinig cof (e.e. y T\u00eem Cyffuriau ac Alcohol Cymunedol). Ni fyddid yn argymell gwerthusiad manwl gywir o weithrediad gwybyddol nes bod yr unigolyn wedi ymatal rhag defnyddio cyffuriau\/alcohol am 3-6 mis.<\/span><\/p>

Dylai unigolion ag anhwylderau niwrolegol gweithredol hysbys (e.e. anhwylder trawiadau nad ydynt yn rhai epileptig) neu gyflwr niwrolegol (e.e. epilepsi, sglerosis ymledol, anhwylderau mitochondriaidd, meigryn cronig) gael eu hatgyfeirio at y gwasanaethau priodol.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>

Dylai unigolion y gwyddys eu bod wedi cael anaf neu anaf drawmatig i'r ymennydd (gan gynnwys anaf hypocsig i'r ymennydd, haint neu chwydd ar yr ymennydd oherwydd meningitis, enceffalitis, str\u00f4c gwaedlifol sy'n gofyn am niwrolawdriniaeth; str\u00f4c ischemig[1]) gael eu hatgyfeirio at y gwasanaethau priodol.<\/span><\/p>

Dylai unigolion y gwyddys bod ganddynt anabledd dysgu gael eu hatgyfeirio at y gwasanaethau anableddau dysgu i gael asesiad a chymorth, oni wneir cais penodol iddynt gael eu gweld gan y T\u00eem Clinig Cof Gofal Sylfaenol.\u00a0<\/span><\/p>

Dylai unigolion sydd eisoes wedi derbyn diagnosis dementia (e.e. cais am adolygu meddyginiaeth pan fydd ymddygiad yn newid) gael eu hatgyfeirio at y T\u00eem Iechyd Meddwl Cymunedol neu'r cynllun rhannu gofal (gweler y polisi 'Canllawiau Presgripsiynau Cymorth').\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/div>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Asesu<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Fel safon ofynnol, dylai'r asesiad anelu at gwmpasu'r canlynol:<\/span><\/p>

Cyfweliad Clinigol<\/strong><\/span><\/p>

Dylai'r cyfweliad hwn gofnodi barn y claf a'r hysbysydd (lle y bydd hynny'n bosibl) ar yr anawsterau presennol, gan gyfeirio'n benodol at y canlynol:\u00a0<\/span><\/p>

Gwybyddiaeth \u2013 e.e. cof, iaith, sylw, golwg, sgiliau gwybyddol uwch\u00a0<\/span><\/p>

Iechyd corfforol \u2013 e.e. iechyd metabolig, cardiofasgwlaidd, niwrolegol<\/span><\/p>

Sgiliau echddygol \u2013 gan gynnwys hanes codymau a risg codymau'r unigolyn<\/span><\/p>

Tymer \u2013 newidiadau o ran llesiant emosiynol yr unigolyn<\/span><\/p>

Ymddygiad\/personoliaeth, e.e. cychwyn, diddordeb, tymer flin<\/span><\/p>

Adroddiadau goddrychol am newidiadau i weithgareddau hanfodol bywyd beunyddiol<\/span><\/p>

Hanes y teulu \u2013 h.y. a oes hanes o ddementia yn y teulu?<\/span><\/p>

Materion systemig \u2013 e.e. sefyllfa ac amgylchiadau byw yr unigolyn, straen parhaus<\/span><\/p>

Asesiad risg \u2013 dylai hwn gwmpasu gyrru<\/span><\/p>

Holiadur ynghylch y gallu i weithredu\/holiadur hysbysydd ynghylch gweithredu: holiadur asesu gweithrediad (Functional Assessment Questionnaire) a argymhellwyd gan NICE (2018).<\/span><\/p>

Asesiad Gwybyddol<\/span><\/strong><\/p>

Argymhellir defnyddio archwiliad gwybyddol Addenbrooke-iii (fersiwn y Deyrnas Unedig) gan mai hwn yw'r dull sgrinio mwyaf sensitif o safbwynt clinigol. Dylid defnyddio gwahanol fersiynau wrth ailadrodd yr asesiadau (h.y. at ddibenion monitro).<\/span><\/p>

Dylid defnyddio prawf MOCA-blind \u00e2 chleifion sydd \u00e2 nam ar eu golwg.<\/span><\/p>

. Asesu tymer: Graddfa Gorbryder ac Iselder Ysbyty (HADS)<\/span><\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wellbeing Walks Community Mental Health Support Well Being Support At Home Primary Care Mental Health Team The Memory Clinic Team Model There are 4 memory clinics within the health board made up of memory clinic nurses and medical practitioners.  Each service has limited administrative support and access to Psychology and Occupational Therapy for assessment and … <\/p>\n

Parhau i ddarllen “Primary Care Mental Health Team”<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tywitaftogether.gpwales.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/522"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tywitaftogether.gpwales.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tywitaftogether.gpwales.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tywitaftogether.gpwales.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tywitaftogether.gpwales.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=522"}],"version-history":[{"count":27,"href":"https:\/\/tywitaftogether.gpwales.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/522\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1211,"href":"https:\/\/tywitaftogether.gpwales.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/522\/revisions\/1211"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tywitaftogether.gpwales.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}